پابلو نرودا – دفتر پرسش ها

پابلو نرودا، دفتر پرسش‏ها  (El libro de las preguntas = The Book of Questions) را در سپتامبر 1973 ، چند ماهى مانده به مرگش، به‏پايان رساند. نرودا با سرايش اين كتاب، دايره هستى خود را به گونه انسان و به مثابه هنرمند كامل مى‏كند. شاعرِ 69 ساله از سرچشمه مشترك همه آثار اساسى‏ اش می نوشد و دوباره برسرِ آن «چاه ژرف جاودانگى»: تخيل بازآفرينى و ژرف‏بينى، باز مى‏آيد. اين شعرهاى كوتاه، كه سراسر سرايش پرسش‏ اند، بيان‏گر استغراق او در ـ به گفته هايدن كاروت ـ «ساختار احساس» بر زمينه تجربه ‏اند. نرودا، اگرچه در بسيارى از مكتب‏هاى فكرى، سبك‏هاى شعرى، و صداها كاويد، اما عشق او يافتن و بداهه سرودن براساس ضرب ـ آهنگ‏هاى اساسى ادراك براى آشكار كردن حقيقت‏ هاى ناگفته و ناگفتنى بود.  نرودا، در جست‏وجو و شناخت خويش، از دو كتاب اوليه و كم شناخته‏اش: شامگاهان، و عزم انسان نامتناهى تا كتاب‏هاى اين مجموعه كه آخرين سروده‏ هاى اوست و پس از مرگش منتشر شده‏ اند، راهى دراز پيمود و در اين راه به اعتمادى ژرف و ريشه‏اى دست يافت.

او همچنين به روند كنار گذاشتن دانسته‏ هاى خود، براى كشف دوباره راز در وزن و گامى ديگر، و با چشم و نگاهى ديگر، اعتماد داشت. تخيل او هرگز به الگوهاى آشنا تسليم نشد و، به‏ ويژه در اشعار اخيرش، در سنگر برنامه‏ هاى سياسى يا هنرى پناه نجست.
نرودا پيوسته خود را، به‏نام انسان و هنرمند، به مبارزه خواند تا سرانجام به گفته مارجورى آگوسين به «شكارچى‏اى كاركشته» بدل شد. به كسى كه رسالت دارد «ريشه‏ هاى تعلق» را در هر جا كه خودرا مى‏يابد جست‏وجو كند.

نرودا در دفتر پرسش‏ها به حساسيت و درون نگرى‏ اى بس ژرف‏تر از آثار پيشينش دست مى‏يابد. اين اشعار، شگفت زدگى‏هاى كودكان را با تجربه بزرگ‏سالان درمى‏آميزد. بزرگ‏سالان معمولاً در برابر پرسش‏هاى «غير عقلانى» كودكان تنها از آبشخور ذهن عقلانى خود مايه مى‏ گيرند. اما نرودا، چنان وضوح و روشنى‏ اى را كه حاصل حياتى زيسته و آزموده است، به جان میطلبد و بيزار است از آن كه در جان پناه عقل استدلالى محصور شود. براى 316 پرسشى كه در 74 شعر اين دفتر آمده هيچ پاسخ عقلانى وجود ندارد. اين پرسش‏ها سطحى آينه‏ گون را عرضه مى‏ دهند كه هركس عكس خود را در آن مى‏ بيند.